Kunstenaars: de beroemdste schilders aller tijden

De beroemdste kunstenaars hebben niet alleen prachtige doeken nagelaten, maar ook de manier waarop we naar de wereld kijken veranderd. Of je nu staat voor de Mona Lisa, de Zonnebloemen of een felgekleurd vlak van Mondriaan: achter elk werk schuilt een mens met een eigen verhaal. In deze gids ontmoet je de bekende schilders die de kunstgeschiedenis vormgaven, ontdek je waar ze vandaan kwamen en welke stromingen ze in gang zetten. Geen droge opsomming, maar een rondleiding langs de mensen die kunst tot kunst maakten.

De bekendste kunstenaars aller tijden

Een handvol namen keert altijd terug wanneer het over beroemde kunstenaars gaat. Ze leefden in verschillende eeuwen en landen, maar deelden iets bijzonders: het vermogen om met verf een blijvende indruk achter te laten.

Leonardo da Vinci (1452–1519). De Italiaanse renaissancemeester was schilder, uitvinder en wetenschapper tegelijk. Zijn Mona Lisa is het beroemdste schilderij ter wereld, en Het Laatste Avondmaal hoort bij de meest bestudeerde werken uit de kunstgeschiedenis. Da Vinci’s nieuwsgierigheid kende geen grenzen — hij ontleedde lichamen, ontwierp vliegmachines en bestudeerde licht en schaduw als geen ander.

Rembrandt van Rijn (1606–1669). De grootste meester van de Gouden Eeuw beheerste het licht als geen ander. Met De Nachtwacht schilderde hij een schuttersstuk dat bruiste van beweging, en in zijn talloze zelfportretten zie je een man ouder, wijzer en kwetsbaarder worden.

Vincent van Gogh (1853–1890). De Nederlandse post-impressionist schilderde met een hartstocht die je in elke toets voelt. Tijdens zijn korte leven verkocht hij nauwelijks werk, maar vandaag behoren de schilderijen van Van Gogh tot de meest geliefde ter wereld.

Pablo Picasso (1881–1973). De Spaanse vernieuwer brak met alle regels. Samen met Georges Braque bedacht hij het kubisme, waarin vormen worden opgebroken en vanuit meerdere kanten tegelijk worden getoond. Met Guernica schilderde hij een aangrijpende aanklacht tegen de oorlog.

Claude Monet (1840–1926). De Franse grondlegger van het impressionisme jaagde zijn hele leven op licht en kleur. Zijn tuin in Giverny met de waterlelies werd zijn levenswerk. Lees meer over de schilderijen van Monet en hoe hij een hele stroming op gang bracht.

Nederlandse meesters

Nederland heeft een opvallend rijke schildertraditie, van de Gouden Eeuw tot de moderne tijd. Deze bekende schilders zetten ons land op de wereldkaart.

Rembrandt en Vermeer. In de zeventiende eeuw bloeide de Nederlandse schilderkunst als nergens anders. Rembrandt schilderde mensen met diepe menselijkheid, terwijl Johannes Vermeer (1632–1675) in stille interieurs als Het Melkmeisje en Meisje met de parel een bijna magische rust ving. Hun werk hangt in de mooiste musea ter wereld.

Van de fluwelen schaduwen van Rembrandt tot de strakke vlakken van Mondriaan: de Nederlandse meesters laten zien hoe veelzijdig één klein land kan zijn.

Van Gogh en Mondriaan. Twee eeuwen later vernieuwden twee Nederlanders de kunst opnieuw. Vincent van Gogh baande met zijn expressieve kleuren de weg naar de moderne kunst, en Piet Mondriaan reduceerde de werkelijkheid tot rode, gele en blauwe vlakken met zwarte lijnen — een beeldtaal die je vandaag nog terugziet in mode, design en architectuur.

Moderne Nederlandse kunstenaars. Ook in recentere tijden bracht Nederland eigenzinnige talenten voort. Herman Brood (1946–2001) was rockmuzikant én schilder; zijn felgekleurde, energieke werk is nog altijd geliefd. En Klaas Gubbels (geboren 1934) maakte met zijn vereenvoudigde koffiekannen en tafels een onmiskenbaar eigen oeuvre dat speels en herkenbaar tegelijk is.

Kunstenaars per stroming

Geen enkele kunstenaar werkt in een vacuüm. Beroemde schilders horen vrijwel altijd bij een stroming: een gedeelde manier van kijken en schilderen die in een bepaalde tijd opkwam. Wie de stromingen kent, begrijpt veel beter waarom een werk eruitziet zoals het eruitziet.

• Renaissance — Da Vinci, Michelangelo en Rafaël brachten realisme, perspectief en harmonie.
• Barok — Rembrandt en Caravaggio kozen voor drama, beweging en sterke licht-donkercontrasten.
• Impressionisme — Monet, Renoir en Degas vingen het vluchtige licht met losse toetsen.
• Post-impressionisme — Van Gogh, Cézanne en Gauguin gaven kleur en emotie de vrije loop.
• Moderne en abstracte kunst — Mondriaan, Kandinsky en Picasso lieten de zichtbare werkelijkheid achter zich.

Wil je dieper in deze ontwikkeling duiken? In ons overzicht van kunststromingen zie je hoe de ene beweging op de andere voortbouwde. En houd je vooral van licht en kleur, dan is onze gids over het impressionisme een mooi vertrekpunt.

Hun beroemdste werken

Sommige schilderijen zijn zo bekend geworden dat ze de kunstenaar bijna overstijgen. Iedereen herkent de glimlach van de Mona Lisa, de wervelende lucht van De Sterrennacht of de zonnige toetsen van een waterleliesvijver. Toch loont het om verder te kijken dan de iconen.

Achter elk meesterwerk zit een verhaal: een opdracht, een liefde, een crisis of een doorbraak. Wie weet onder welke omstandigheden Van Gogh zijn Sterrennacht schilderde, of waarom Rembrandt zichzelf zo vaak portretteerde, kijkt met andere ogen naar het doek. De beroemde kunstenaars uit deze gids waren geen onaanraakbare genieën, maar mensen die worstelden, experimenteerden en doorzetten.

Het loont ook om te kijken naar wat een werk beroemd maakt. Soms is het de technische virtuositeit, zoals het bijna onzichtbare penseelwerk van Vermeer. Soms is het juist de emotie die van het doek af spat, zoals bij Van Gogh. En soms ligt de kracht in een radicaal idee dat alles wat eraan voorafging op losse schroeven zette, zoals bij Picasso en Mondriaan. Door op die verschillen te letten, ga je vanzelf bewuster en met meer plezier naar kunst kijken.

Een overzicht van de absolute hoogtepunten vind je in onze gids over de bekendste schilderijen aller tijden. Daar staan de iconische werken op een rij, met uitleg over wat ze zo bijzonder maakt — zodat je niet alleen weet wie de bekende schilders waren, maar ook waarom hun werk eeuwenlang blijft fascineren.

Veelgestelde vragen