Kunststromingen
Abstracte kunst: kleur, lijn en vlak
Abstracte kunst beeldt niets uit de zichtbare wereld af, maar laat kleur, lijn en vlak op zichzelf spreken. Ontdek hier wat het is en wie het groot maakte.
Geen landschap, geen portret, geen verhaal: bij abstracte kunst zie je kleur, lijn en vlak op zichzelf. Voor sommigen is dat bevrijdend, voor anderen verwarrend. Wat betekent een doek dat niets afbeeldt? In dit overzicht lees je wat abstracte kunst is, welke kunstenaars haar groot maakten en hoe je abstracte kunst mooi aan je muur krijgt.
Wat is abstracte kunst?
Abstracte kunst is kunst die zich losmaakt van de zichtbare werkelijkheid. Waar een impressionist nog een tuin of een rivier schildert, laat de abstracte kunstenaar het herkenbare onderwerp helemaal achterwege. Wat overblijft, zijn de bouwstenen van het beeld zelf: kleur, lijn, vorm, ritme en evenwicht. Een abstract werk verwijst niet naar iets buiten zichzelf; het is wat het is.
De eerste volledig abstracte werken ontstonden rond 1910. Kunstenaars geloofden dat een schilderij, net als muziek, rechtstreeks gevoelens kon oproepen zonder iets af te beelden. Een melodie stelt immers ook niets voor en raakt je toch. Vanuit die gedachte durfden zij de stap te zetten naar een kunst die puur op kleur en vorm draaide. Het was een van de radicaalste breuken in de geschiedenis van de beeldende kunst.
Een schilderij hoeft niets voor te stellen om je te raken.
Abstracte kunst is geen enkele stijl, maar een brede familie. Sommige abstracte kunst is streng en geometrisch, met heldere vlakken en rechte lijnen. Andere is juist vrij en gebarend, vol losse vegen en kleurvlakken die op gevoel zijn aangebracht. Wil je zien hoe abstracte kunst paste in de stroom van vernieuwing, lees dan onze gids over kunststromingen.
Bekende abstracte kunstenaars
Een handvol kunstenaars bepaalde het gezicht van de abstracte kunst.
Wassily Kandinsky geldt als een van de pioniers. Hij vergeleek schilderen met muziek en gebruikte kleur en vorm om innerlijke gevoelens uit te drukken. Zijn vroege abstracte composities zitten vol beweging, klank en energie. Kazimir Malevich ging nog verder: zijn beroemde Zwart vierkant uit 1915 reduceert het schilderij tot één vorm op een witte ondergrond, een nulpunt van waaruit de kunst opnieuw kon beginnen.
De Nederlandse Piet Mondriaan ontwikkelde een uiterst zuivere geometrische taal: horizontale en verticale lijnen, vlakken in rood, geel en blauw, en niets dan evenwicht. Zijn werk werd wereldberoemd en beïnvloedt tot vandaag het ontwerp van interieurs, mode en grafiek. Lees meer in zijn portret van Piet Mondriaan. Aan de andere kant van het spectrum staat Mark Rothko, die grote, zwevende kleurvlakken schilderde die de kijker willen omhullen. Voor een Rothko ga je niet zozeer kijken als wel ondergaan; zijn doeken nodigen uit tot stilte en bezinning.
Samen laten zij zien hoe breed abstracte kunst is, van het strakke vierkant van Malevich tot de gloeiende kleurvelden van Rothko. Wil je nog meer namen ontdekken, blader dan door onze portretten van beroemde kunstenaars.
Abstracte kunst aan de muur
Juist omdat abstracte kunst geen herkenbaar onderwerp heeft, past ze verrassend goed in een modern interieur. Een abstract werk legt geen verhaal op, maar zet een toon: rust, energie, warmte of spanning. Daardoor laat het zich makkelijk combineren met verschillende stijlen en kleuren in een kamer.
Een paar dingen helpen bij het kiezen. Let op de kleuren in het werk en kijk of ze een accent uit je interieur oppakken, zoals het hout van een tafel of het textiel van een bank. Kies een formaat dat past bij de wand: een groot abstract doek boven de bank werkt als rustpunt, terwijl kleinere werken zich goed laten groeperen. En geef het werk de ruimte; abstracte kunst komt het best tot haar recht met wat lege muur eromheen.
Wil je weten hoe je het juiste werk, het juiste formaat en de juiste plek kiest? In onze gids kunst aan de muur lees je stap voor stap hoe je abstracte kunst, of welke stijl je ook aanspreekt, mooi tot zijn recht laat komen in huis.
Veelgestelde vragen
Wat is abstracte kunst precies?
Abstracte kunst is kunst die geen herkenbare voorwerpen of taferelen uit de werkelijkheid afbeeldt. In plaats daarvan draait het om kleur, lijn, vorm en compositie op zichzelf. Het beeld verwijst niet naar iets buiten zichzelf, maar werkt door zijn eigen evenwicht en ritme.
Wanneer ontstond de abstracte kunst?
De eerste volledig abstracte werken ontstonden rond 1910, toen kunstenaars als Wassily Kandinsky de herkenbare wereld helemaal loslieten. Door de hele twintigste eeuw ontwikkelde de abstracte kunst zich in vele richtingen, van strakke geometrie tot vrije, gebarende schilderkunst.
Hoe kijk je naar abstracte kunst?
Bij abstracte kunst hoef je niet te zoeken naar wat het voorstelt. Let in plaats daarvan op de kleuren, het evenwicht, de spanning tussen vormen en het gevoel dat het bij je oproept. Geef jezelf de tijd; abstracte kunst onthult zich vaak langzaam.
